‘Slim investeren in klimaatadaptatie door korte en
(Foto: Deltares)
lange termijn te verbinden’
26 augustus 2025 – Om de Nederlandse delta leefbaar en veilig te houden, zijn aanpassingen nodig aan een veranderend klimaat. Maar hoe kan ervoor worden gezorgd dat dat investeringen van vandaag bijdragen aan een toekomstbestendig Nederland? Samen met Rijkswaterstaat en de Staf Deltacommissaris ontwikkelde Deltares hiervoor een nieuwe methode: DAPP-Δ, die beleidsmakers helpt te begrijpen welke keuzes nu bepalend zijn voor de toekomst.
DAPP-Δ is een uitbreiding van de Dynamic Adaptive Pathway (DAPP) methode. DAPP is ruim tien jaar geleden ontwikkeld door Deltares en de TU Delft om beleidsmakers te helpen bij het maken van langetermijnstrategieën in een veranderende wereld. In plaats van één vast plan worden meerdere routes (pathways) verkend die leiden naar het behalen van beleidsdoelen, onder verschillende toekomstscenario’s. Met de nu uitgebreide methode moeten drie stappen worden doorlopen:
- Vooruitkijken
Verkennen van mogelijke adaptatiepaden onder verschillende toekomstscenario’s. Dit geeft inzicht in hoe maatregelen zich ontwikkelen over tijd en onder onzekerheid. - Terugredeneren
Vanuit bestaande toekomstbeelden bepalen welke stappen nodig zijn om daar te komen. Dit helpt om inzichtelijk te maken welke tussenstappen en bouwblokken er nodig zijn om het toekomstbeeld te realiseren. - Verbinden
Door beide perspectieven te combineren, wordt duidelijk welke pivotal decisions vandaag genomen moeten worden om toekomstige opties open te houden. Dit voorkomt desinvesteringen en maakt het mogelijk om kansen voor synergie te benutten.
De nieuwe methode is inmiddels toegepast voor Zuidwest-Nederland op een complex vraagstuk: welke investeringen worden er de komende decennia verwacht en hoe verhouden die zich tot klimaatadaptatie op lange termijn? De Zuidwestelijke regio staat voor grote beslissingen, zoals de toekomst van de Volkeraksluizen, het functioneren van de Maeslantkering en de inrichting van het watersysteem in relatie tot zeespiegelstijging en verzilting.
De analyse met bestaande toekomstbeelden laat zien dat deze keuzes sterk met elkaar samenhangen. Zo kan een beslissing over het open of gesloten houden van de Volkeraksluizen gevolgen hebben voor de set aan keuzes die daarna beschikbaar is, bijvoorbeeld voor het beschermen van Rotterdam als de zeespiegel stijgt. Door deze samenhang expliciet te maken, helpt DAPP-Δ om strategische keuzes te identificeren die flexibiliteit in de toekomst behouden en bijdragen aan een adaptieve inrichting van de regio.
Het verbinden van vooruitkijkende adaptatiepaden en terugredenerende paden vanuit toekomstbeelden geeft inzicht in bepalende beslissingen. Het geeft daarmee inzicht in welke keuzes bepaalde toekomstbeelden openhouden of juist afsluiten. Ook geeft het inzicht in de aansluiting van toekomstbeelden met beslispunten op de kortere termijn.
Volgens Deltares helpt de nieuwe methode om om korte- en langetermijnopgaven beter in samenhang te bekijken én om verbanden tussen keuzes in bepaalde regio’s inzichtelijk te maken. Keuzes van nu kunnen de oplossingsruimte vergroten, mits verder wordt gekeken dan het huidige landgebruik. Tegelijk vraagt toekomstgericht handelen om het besef dat transities tijd kosten en dat wat vandaag wordt besloten, bepaalt wat er morgen nog kan.