Onderzoek naar sterkte van spoordijken
GeoCentrifuge (Foto: Deltares)
30 juli 2025 – Op 27 juli ontspoorde in Duitsland een trein door een aardverschuiving, veroorzaakt door hevige regenval. Daarbij vielen drie doden en raakten tientallen mensen gewond. Zou zoiets ook in Nederland kunnen gebeuren? En zo ja: hoe kan dat worden voorkomen?
Om die vragen te beantwoorden, doet Deltares in opdracht van ProRail onderzoek naar de stabiliteit van spoordijken. Dit gebeurt binnen het RESET-programma (Research Embankments for Safe Expansion of Train Traffic), waarin samen met de TU Delft specifiek wordt gekeken naar de sterkte van de ondergrond van spoordijken. Omstandigheden als extreem weer spelen daarin een belangrijke rol, omdat de hoeveelheid water in de ondergrond bepalend is voor de stabiliteit van spoorlichamen.
Als onderdeel van RESET voert Deltares momenteel een serie testen uit in de GeoCentrifuge, een gespecialiseerde geotechnische testfaciliteit bij Deltares. In deze centrifuge worden schaalmodellen van spoordijken blootgesteld aan zware krachten, om te onderzoeken wanneer verzakking of verschuiving optreedt. In totaal worden zeven á acht testen uitgevoerd, waarbij telkens één parameter wordt aangepast zoals de samenstelling van de ondergrond, de belastingcondities en de geometrie. De testen lopen nog tot eind augustus.
De GeoCentrifuge kan maar liefst 150 g opwekken. Voor het onderzoek naar de spoordijk wordt gewerkt met krachten van ongeveer 50 g. De GeoCentrifuge maakt het mogelijk om schaalmodellen te testen die zich onder alle omstandigheden gedragen als de werkelijke schaal.
Door het gebruik van de GeoCentrifuge kunnen relatief snel en voordelig grote praktijksituaties worden nagebootst. Dat maakt het mogelijk om te testen onder welke condities spoordijken falen zonder dit in het veld te hoeven doen, wat kostbaar en onwenselijk is. Met de inzichten uit deze proeven, computermodelsimulaties en de bestaande kennis wil Deltares nieuwe methoden en richtlijnen ontwikkelen voor het beoordelen van de stabiliteit van spoordijken.