‘Nieuwe bodemdalingskaarten helpen bij kostenbewuste nieuwbouw op slappe grond’

(Foto: Deltares)

27 maart 2026 – Deltares en Sweco hebben een bodemdalingskaart voor nieuwbouw ontwikkeld. Met de bodemdalingskaart voor nieuwbouw krijgen projectontwikkelaars, gemeenten en het Rijk beter inzicht in hoe groot de opgave is en welke maatregelen nodig zijn. Nederland staat voor een enorme woningopgave: tot 2030 moeten er 900.000 woningen gerealiseerd worden. Tegelijkertijd maakt bouwen op slappe grond de opgave complex en kostbaar.
Een aanzienlijk deel van de Nederlandse woningbouwopgave ligt in gebieden die (zeer) gevoelig zijn voor bodemdaling. Dat roept de vraag op hoe je verantwoord en betaalbaar kunt bouwen. De nieuwe landelijke bodemdalingskaart van Deltares en Sweco laten voor het eerst zien waar traditionele bouwmethoden volstaan en waar alternatieve technieken nodig zijn om hoge kosten en toekomstige schade te voorkomen. Daarbij is gekeken naar de traditionele manier van bouwen en inrichten maar ook naar alternatieve wijzen van bouwen en inrichten, zoals het toepassen van lichte ophoogmaterialen, drijvend bouwen en het funderen van openbare ruimte op palen.
Voor al deze alternatieven brachten de onderzoekers de netto contante waarde voor een periode van 100 jaar in beeld. Daarbij werden eisen gehanteerd voor restzetting, drooglegging en de aansluiting op de omgeving. Door deze aanpak op landelijke schaal toe te passen, ontstaat een uniek beeld van waar bouwen relatief gemakkelijk is – en waar ingrijpende maatregelen noodzakelijk zijn om bodemdalingsbestendig te kunnen bouwen.
De kaart laat zien dat in een groot deel van Nederland integraal ophogen met zand de meest kosteneffectieve werkwijze is. In andere gebieden kunnen alternatieve technieken en inrichting – zoals lichte materialen, partieel ophogen en/of volledig funderen op palen – kosteneffectiever zijn. Ook toont de kaart waar in Nederland de kosten voor de aanleg, beheer en onderhoud als gevolg van bodemdaling hoog uitvallen.
Als er gebouwd gaat worden in bodemdalingsgevoelige gebieden is het noodzakelijk om alternatieve technieken en inrichtingsvormen op kosteneffectiviteit te beoordelen. Een aangepaste inrichting, en andere technieken als drijvend bouwen, lichte ophoogmaterialen of alles onderheien zijn noodzakelijk om de bodemdaling te beperken of te remmen en de kosten en de problemen in de toekomst te beperken. Er is inmiddels veel mogelijk, maar toekomstbestendig bouwen vraagt om keuzes maken. Met de nieuwe kaart krijgen overheden en ontwikkelaars een concreet en objectief inzicht en handelingsperspectief. Hiermee kunnen bewuste keuzes worden gemaakt – en zo de woningbouwopgave verantwoord en toekomstbestendig gerealiseerd.

Veel meer (inclusief het rapport) is te vinden op de website van Deltares>