Van LCA-formules naar database en Europese standaardisatie

De aandacht voor duurzaamheid binnen de bouwsector verschuift in hoog tempo van ambitie naar aantoonbaarheid. Waar ontwerpbeslissingen traditioneel worden gebaseerd op kosten, uitvoering en risico’s, ontstaat steeds meer behoefte aan objectieve inzichten in milieuprestaties. Zeker binnen de geotechniek is dat relevant: funderingen vormen een aanzienlijk aandeel in de totale milieu-impact van constructies.

Van paalklassefactor naar CO2-impact: Wat normwijzigingen betekenen voor duurzaamheid van funderingen

Een wijziging in een paalklassefactor lijkt op papier misschien klein. In de praktijk kan diezelfde wijziging betekenen dat honderden funderingspalen meters langer moeten worden uitgevoerd. Met de publicatie van NEN 9997-1:2025 is de discussie over paalklasse factoren opnieuw actueel. Vooral bij geschroefde paalsystemen zijn factoren aangepast. Eerder, in 2016, werd de paalklassefactor voor de paalpunt (αp ) al met 30 procent verlaagd. Daarmee is de draag kracht van funderingspalen in de afgelopen jaren meerdere keren onderwerp geweest van normatieve aanscherping. De discussie hierover richt zich in de praktijk vaak op draagvermogen, paallengte, kosten en maakbaarheid. Maar dezelfde aanpassingen hebben ook een minder zichtbaar effect: extra materiaalgebruik en dus extra milieu-impact. Aan de hand van vier praktijkprojecten is onderzocht wat de invloed is van wijzigingen in paalklassefactoren op de CO₂-uitstoot van funderingen.

Een knooppunt van formaat: De engineering achter het Oosterweelknooppunt 

Iedereen kent Antwerpen en iedereen kent de files. Al jarenlang vormt de Antwerpse Ring een van de grootste verkeersknelpunten van de Benelux. Met de Oosterweelverbinding moet daar verandering in komen. De nieuwe verbinding maakt de Ring van Antwerpen rond in het noorden van de stad en zorgt daarbij voor een betere bereikbaarheid van de haven. Het Oosterweelknooppunt is daarbij een cruciaal op- en afrittencomplex dat het snelwegverkeer recht streeks tot in de haven brengt. Een project met bijzonder complexe engineering dat in 2033 volledig in gebruik wordt genomen.

Kan groene infrastructuur de levensduur van funderingen verlengen?

Nederlandse steden kampen steeds vaker met funderingsschade door bodemdaling bij lage grondwaterstanden, een probleem dat door klimaatverandering toeneemt. Sinds het jaar 2000 zet het wa terbeleid daarom in op de drietrapsstrategie (vasthouden-bergen-afvoeren). Inmiddels zijn er tienduizenden groene infrastructuren zoals wadi’s aangelegd om regenwater lo kaal in de bodem te infiltreren. Men neemt aan dat dit de grondwaterstand aanvult en funderingsschade beperkt. Deltares onderzoekt nu samen met gemeenten en bedrijven in het project ‘Proactief Funderingen beschermen met Groene Infrastructuur’ of dit daadwerkelijk de levensduur van funderingen verlengt, aangezien de exacte effecten door complexe factoren nog onvoldoende bekend zijn.

Beoordeling integriteit van in de grond gevormde funderingspalen met AI

In Nederland wordt akoestisch doormeten, ook wel bekend als ‘hamertje tik’, vaak toegepast om de kwaliteit van de paalschacht van in de grond gevormde funderingspalen te controleren. De hierbij verkregen meetsignalen worden grotendeels met het menselijk oog geïnterpreteerd en beoordeeld. Hektec meet jaarlijks circa 100.000 in de grond gevormde funderingspalen door en beschikt daardoor over een omvangrijke dataset met historische meetgegevens, interpretaties en conclusies. Deze dataset vormt de basis voor een ‘machine learning model’ dat is getraind om meettechnici te onder steunen bij het interpreteren en beoordelen van meetsignalen. In de nabije toekomst zal het model steeds meer werk uit handen kunnen nemen van de meettechnici.

Nieuwe damwanddrukmachine vanaf de basis ontwikkeld voor emissieloos funderen

Emissieloos bouwen gebeurt vaak door oude machines te elektrificeren, maar de nieuwe damwanddrukmachine (Foundiz E-PRESS) is vanaf de tekentafel volledig elektrisch ontworpen. Dit bood de kans om naast emissiereductie ook direct te focussen op flexibiliteit, vei ligheid en gebruiksgemak. Het project wordt ondersteund door de SSEB-subsidie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Na een succesvolle haalbaarheidsstudie wordt nu gebouwd aan het eerste prototype, waarvan de praktijktesten begin 2027 starten.

75 jaar Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl

Op 30 mei 1951 werden op dezelfde dag het Van Harinxmakanaal en de Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl geopend. De laatste bestond uit drie stukken (van oost naar west): het Eemskanaal, Van Starkenborghkanaal en het Prinses Margrietkanaal. De aanleg was een enorm infrastructureel werk dat de bereikbaarheid van Noord-Nederland definitief veranderde. Het betekende een ingrijpende economische impuls voor het noorden.