‘Menselijk watergebruik bepaalt steeds sterker de kans op laag- en hoogwater in de Rijn’
(Foto: Deltares)
21 juli 2026 – Onderzoekers van Deltares en Wageningen University & Research hebben een belangrijke stap gezet in het beter begrijpen van de invloed van menselijk watergebruik op de afvoer van de Rijn. Door wateronttrekkingen voor industrie, huishoudens, landbouw en veeteelt mee te nemen in een hoog-resolutie hydrologisch model, laten zij zien dat menselijk handelen een merkbare invloed heeft op zowel laagwater- als hoogwatersituaties. De resultaten zijn gepubliceerd in Water Resources Research
Door klimaatverandering en een stijgende watervraag neemt de druk op de Rijn toe. Deltares heeft binnen het Europese STARS4Water-project het hydrologische model van de Rijn uitgebreid met data over wateronttrekking en de terugvoer van gebruikt water. Dit levert een realistischer beeld op van de menselijke impact op de rivierafvoer.
Het meenemen van dit watergebruik verbetert de simulatie van hoogwaterpieken aanzienlijk, omdat onttrekkingen de directe afstroom tijdens natte perioden verlagen. Dit maakt toekomstige hoogwaterprognoses betrouwbaarder voor waterbeheerders. Bij laagwater zijn de effecten complexer: irrigatie verlaagt de afvoer, terwijl industriële teruglevering deze juist kan verhogen. Omdat betrouwbare gegevens over deze retourstromen in het Rijnstroomgebied momenteel ontbreken, worden extreme laagwaters in modellen nu mogelijk overschat. Dit is kritiek voor Nederland, waar een lage Rijnafvoer direct de binnenvaart, drinkwaterwinning, landbouw en natuur raakt. Om toekomstige risico’s goed te voorspellen, is een betere registratie van wateronttrekkingen en retourstromen dan ook dringend nodig.