Minder stikstof in sloten door bioreactor met houtsnippers

Aanleg bioreactor, links Stefan Jansen (Deltares) rechts Inge van Driezum (KWR) (Foto: Deltares)

12 maart 2024 – Helpen houtsnippers om water in sloten schoner te krijgen? Dat onderzoeken verschillende organisaties en overheden momenteel samen in het Brabantse Westerbeek. De eerste resultaten zijn positief.
Op veel plekken komt nog te veel stikstof in het oppervlaktewater voor. Landbouw is een belangrijke bron, vooral door bemesting. Daardoor spoelt bijvoorbeeld via drainagebuizen nitraat naar de sloot.
Het mestbeleid richt zich vooral op de aanpak bij de bron. In aanvulling daarop zou op percelen waar nitraat makkelijk uitspoelt, het nitraat ook uit het drainwater gehaald kunnen worden. In Westerbeek (gemeente Land van Cuijk) wordt daarom een bioreactor met houtsnippers getest om nitraat te verwijderen uit drainagewater.
Het drainagewater van het landbouwperceel komt in de bioreactor terecht. De houtsnippers in de reactor stimuleren bacteriƫn, die van nature in de grond aanwezig zijn. Zij kunnen nitraat omzetten in onschadelijk stikstofgas.
Na de teelt van gewassen blijven er meststoffen achter in de grond, omdat planten niet alles opnemen. Een deel hiervan spoelt via drainbuizen naar de sloot. Een teveel aan mineralen – zoals stikstof – is niet goed voor de kwaliteit van het water. Het zorgt onder meer voor algen en overmatige groei van planten en kroos.

In Denemarken en de Verenigde Staten zijn soortgelijke proeven met houtsnippers gedaan. Daar bevatte het uitspoelend drainagewater 20 tot 40 procent minder stikstof.
Met de proef in Westerbeek onderzoeken kennisinstituten samen met het waterschap hoe de bioreactor met houtsnippers in de typisch Nederlandse situatie werkt. Er is ook een vergelijkbare testopstelling gebouwd in Limburg en er zijn plannen voor een test in Noord-Holland.

De proef is een samenwerking van onderzoeksinstituten Deltares, KWR Water Research Institute, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en Wageningen University & Research. De proef wordt gefinancierd door waterschap Aa en Maas, waterschap Zuiderzeeland, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA), het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de provincies Noord-Brabant en Flevoland.

Meer bij Deltares>