Kwetsbaarheden in het wegennet blootgelegd

De snelweg bij Deggendorf, Duitsland stond onder water bij de overstroming van de Donau in 2013

Grote wegen in de Alpen zijn kwetsbaar voor overstromingen vanuit rivieren. Dat blijkt uit een studie van Deltares en de Vrije Universiteit Amsterdam die deze week gepubliceerd werd en waar onder andere dit soort hotspots zijn geïdentificeerd. De onderzoekers berekenden met een nieuwe techniek op hoog detailniveau het overstromingsrisico van alle wegen in Europa, van grote autosnelwegen tot  steegjes op stadsniveau. Zo kunnen investeringsbanken en nationale wegbeheerders de zwakste schakels van het wegennet identificeren en de klimaatbestendigheid van het netwerk vergroten.
Methode van wereldschaal tot stadsniveau
Bijzonder aan de studie is dat de analyse die op Europese schaal is uitgevoerd een handelingsperspectief biedt op lokaal niveau. Door grote datasets als OpenStreetMap te combineren met nieuwe rekentechnieken is er nu een methode waarmee zowel de kwetsbare hotspots op wereldschaal als op stadsniveau in een korte tijd kunnen worden geanalyseerd. Ook de schade aan de verschillende soorten wegen kunnen nauwkeurig worden bepaald. Lokale kennis over schades zijn vertaald naar schadefuncties in de analyse en vervolgens op een globale schaal  toegepast met gebruikmaking van big data-technieken.
In de studie zijn alle Europese landen met elkaar vergeleken en zijn de kwetsbare hotspots, zoals de Alpen geïdentificeerd. Voor Nederland valt op dat de kansen op grote rivieroverstromingen klein zijn door ons hoge beschermingsniveau, maar dat een groot deel van het wegennet tegelijkertijd onbruikbaar raakt bij een overstroming. Dit laat zien dat het belangrijk is om niet  alleen naar de kosten van wegherstel te kijken, maar ook naar de overige maatschappelijke impact. Daarbij moet worden gedacht aan de mogelijkheden voor evacuaties, bereikbaarheid van een gebied tijdens een overstroming, en omrijdmogelijkheden.

De studie is verschenen in het tijdschrift Natural Hazards and Earth System Sciences (NHESS) https://nhess.copernicus.org/articles/21/1011/2021/ en maakt deel uit van het Europese project COACCH (www.coacch.eu). De overstromingsdata is beschikbaar gesteld door de Europese Commissie. De auteurs doen een oproep aan nationale wegbeheerders om hun ervaringen met overstromingen te delen, zodat de schadebepaling nog nauwkeuriger kan worden gemaakt.

Deltares>